Wełnowce

Wełnowce wyglądają jak małe kawałki waty. Dorosłe samice mają 2–4 mm, są owalne i miękkie, pokryte białym, woskowym nalotem, często z cienkimi woskowymi nitkami na brzegach. Poruszają się powoli i zwykle siedzą w jednym miejscu. W Polsce najczęściej spotyka się wełnowca cytrusowca, wełnowca szklarniowego i wełnowca długoogoniastego, którego łatwo poznać po dwóch bardzo długich nitkach z tyłu.

Młode larwy są żółtawe albo różowawe, jeszcze bez nalotu, i to one wędrują po roślinie. Większość wełnowców składa jaja w białych, watowatych kłębkach — dlatego taki kłębek to często całe gniazdo.

Po czym je poznać

• •Białe, watowate kłębki w kątach liści, na nasadach liści, między stykającymi się liśćmi i łodygami, na spodzie liści. Zwykle to pierwsze, co widać.
• •Lepkie liście i czarny nalot. Wełnowce wydzielają słodką spadź, a na niej rosną grzyby.
• •Słabszy wzrost, żółknięcie, więdnięcie i opadanie liści, gdy jest ich dużo.
• •Białe kłaczki przy otworach w doniczce albo przy ściankach, gdy wyjmiesz roślinę. Niektóre wełnowce żyją na korzeniach — wtedy roślina po prostu słabnie i więdnie bez widocznej przyczyny.

Szczególnie narażone są kaktusy i sukulenty, grubosze, hoje, storczyki — zwłaszcza falenopsisy — fiołki afrykańskie, cytrusy, krotony, koleusy, fikusy i hibiskusy. Na korzeniach wełnowce trafiają się między innymi u fiołków afrykańskich, palm i kalatei.

Jak to sprawdzić

1. 1.Zajrzyj z lupą w kąty liści, pod liście i tam, gdzie liście się stykają.
2. 2.Rozsuń kłębek wykałaczką. Pod watą zobaczysz owalnego owada albo drobne pomarańczowo-różowe jajeczka.
3. 3.Obejrzyj korzenie, jeśli roślina słabnie bez powodu: wyjmij ją z doniczki i sprawdź bryłę ziemi, zwłaszcza przy ściankach. Wełnowce wyglądają tam jak białe, woskowe kłaczki między korzeniami.

Co zrobić

1. 1.Odstaw roślinę od pozostałych i obejrzyj jej sąsiadów. Wełnowce nie latają, ale przechodzą tam, gdzie liście się stykają, i przenoszą się na rękach i narzędziach.
2. 2.Zetrzyj je miękką, wilgotną szmatką albo rozgnieć. Zajrzyj w każdy kąt liścia.
3. 3.Opłucz roślinę silnym strumieniem letniej wody, także spód liści i nasady liści. Woda rzadko zmywa wszystkie, więc to dodatek do ścierania, nie zamiast.
4. 4.Wytnij pędy gęsto pokryte kłębkami i od razu je wyrzuć — wełnowce przeżywają na ściętych kawałkach, dopóki te są wilgotne. Z takich pędów nie rób sadzonek.
5. 5.Powtarzaj co kilka dni, aż przez kilka tygodni nie pojawią się nowe kłębki. Jedno pokolenie wełnowców w mieszkaniu trwa około jednego–dwóch miesięcy, a jaja pod watą łatwo przeoczyć. Sprawdzaj zwłaszcza młode przyrosty.

Wełnowce na korzeniach są najtrudniejsze. Najprościej uratować roślinę przez sadzonkę: zetnij zdrowy, czysty pęd i ukorzeń go w nowej doniczce, w świeżej ziemi. Starą ziemię wyrzuć, a starej doniczki lepiej nie używać ponownie.

Przy bardzo dużej liczbie wełnowców samo ścieranie może nie wystarczyć.

Dopóki widzisz wełnowce, nie wymieniaj rośliny i nie oddawaj jej jako zdrowej — przejdą na rośliny w nowym domu. Jeśli chcesz ją oddać, napisz w ogłoszeniu, że ma szkodniki, i oddaj ją jako roślinę do ratowania, żeby osoba, która ją weźmie, mogła od razu postawić ją osobno.

Gdy to nie wystarcza

W sklepie ogrodniczym kupisz środek na wełnowce do roślin doniczkowych, zwykle w sprayu. Wybierz taki, którego etykieta wymienia wełnowce i rośliny uprawiane w mieszkaniu. Napis „pod osłonami” oznacza szklarnie i tunele, nie mieszkanie — takiego środka nie używaj w domu.

Przed pierwszym użyciem sprawdź środek na jednym liściu i odczekaj kilka dni. Potem stosuj go dokładnie tak, jak podaje etykieta — dawka, odstępy między zabiegami, wietrzenie pomieszczenia — i trzymaj z dala od dzieci i zwierząt. Domowe mieszanki z internetu nie mają sprawdzonej dawki i potrafią poparzyć liście. Plantswapp nie poleca konkretnych produktów.

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu.

Jak im zapobiegać

• •Przy odbiorze rośliny obejrzyj kąty liści i spód liści. Jeśli możesz, zajrzyj też pod doniczkę, do otworów.
• •Nowa roślina najpierw stoi z boku, mniej więcej przez miesiąc. Więcej: Nowa roślina w domu: kwarantanna.
• •Sadzonki bierz tylko z czystych roślin.
• •Nie przenawożaj azotem. Miękkie, młode przyrosty to ulubione miejsce samic na złożenie jaj.